از ویندوز 1.0 تا xp

اولین نسخهٔ ویندوز در سال 1983 عرضه شد (ویندوز ۱.۰). این سیستم‌عامل، یک واسط کاربری گرافیکی و محیطی پنجره‌ای را تحت سیستمعامل دیسکی یا همان DOS فراهم می‌ساخت. ویندوز 2.0  نیز در سال 1987 به عنوان ارتقایی (upgrade) بر این سیستم‌عامل روانهٔ بازار شد. این نسخه، بعداً با خصوصیاتی جدید مانند قابلیت روهم قرار گرفتن پنجره‌ها بنام ویندوز2.86 و بعد ویندوز3.86 ارایه شد.

درسال 1989، مایکروسافت در Comdex فراخوان انتشار Windows 3.0 را در سال 1991 داد. در 16 می‌‌سال 1991 بیل گیتس به کارمندان مایکروسافت از جدایی از OS/2 خبر داد و از آن به بعد مایکروسافت روی محصول خود Windows و Windows NT kernel زوم کرد.
بعضی از کسانی که با ویندوز مخالف بودند سورپرایز شدند و شروع به گفتن آن کردند که مایکروسافت در حال انجام یک فعالیت غلط است. ولی بعد از انتشار ویندوز ورق برگشت و کاربران OS/2 به سرعت کاهش یافت و کاربران ویندوز با سرعت هر چه تمام تر افزایش یافت و تبدیل به بهترین برنامه برای PC شد.
در سال 1992 ، ویندوز 3.0 ارایه شد که نسبت به نسخه‌های قبلی، بسیار متحول شده بود. در سال 1995، شرکت مایکروسافت با ارایه ویندوز 95 تحولی را در ویندوز و سیستم‌عاملهای کامپیوترهای شخصی بوجود آورد. روند ارایه و بهینه‌سازی این سیستم‌عامل، همچنان با ویندوز 98،  ME و XP، برای رایانه‌های شخصی و ویندوز NT و 2000  برای شبکه‌ها ادامه یافت. امروزه، ویندوز، مشهورترین و پرمصرفترین سیستم‌عامل جهان به شمار می‌رود. مایکروسافت با بروزرسانی و بهینه‌سازی این سیستم‌عامل قصد دارد تا تمام توقعات کاربران از یک سیستم‌عامل مناسب برآورده سازد.

- سیستم عامل ویندوز 98 

نسخه ویندوزی از مایکروسافت که در سال ۱۹۹۸ ساخته شد و در واقع نسخه به روز شده ویندوز ۹۵ می‌باشد. (این ویندوز Memphis هم نامیده می‌شود) استفاده از این ویندوز به طور گسترده در جهان وجود داشت و هم اکنون هم مورد استفاده می‌باشد. از امکانات این می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مرورگر مستقل مایکروسافت
• توانایی فرستادن و گرفتن نامه‌های الکترونیکی
• سیستم فایل FAT۳۲
• پشتیبانی از USB
• پشتیبانی از DVD

سیستم عاملی که از نظر درایوها ضعیف است.

+- تغییر نوع فایل سیستم در سیستم های عامل 2000 و بعد از آن:

NTFS یا سیستم فایل با فناوری نو (New Technology File System) استاندارد فایل سیستم‌های موجود در خانواده ویندوزهای NT است که از جمله آنها می‌توان به ویندوزهای 2000، XP و 2003 اشاره نمود.

ان‌تی‌اف‌اس جانشین HPFS می‌باشد که توسط مایکروسافت و آی‌بی‌ام برای سیستم عامل OS/2 طراحی شده بود و قرار بود به‌عنوان جانشینی برای فایل سیستم جدول تخصیص فایل (FAT) که در داس (MS-DOS) استفاده می‌شد بکار گرفته شود. HPFS چندین مزیت نسبت به FAT داشت از جمله پشتیبانی از فوق داده (metadata)، استفاده از ساختارهای پیشرفته ی داده با هدف افزایش کارایی، قابلیت اطمینان و بهره‌برداری بهینه از فضای دیسک. NTFS تمامی این قابلیتها را به همراه مزیتهایی چون فهرستهای کنترل دسترسی (acl) و ثبت وقایع سیستم فایل (file system journaling) را بصورت یکجا در خود دارد.

نگارشهای جدیدتر با ویژگیهای جدیدتری همراه شده‌اند: از ویندوز 2000 به بعد ویژگی سهمیه‌بندی (quotas) باب گشت. ویندوزهای 95، 98، 98SE و ME بصورت ذاتی نمی‌توانند NTFS را پوشش دهند، اما توسط نرم‌افزارهای ویژه‌ای می‌توان این خصوصیت را اضافه نمود.

در NTFS هر چیزی که با فایل مرتبط می‌باشد (نام فایل، ظرفیت فایل، فهرستهای دسترسی و همچنین محتوای فایل) به عنوان فوق داده ذخیره می‌شوند. این ویژگی ظریف باعث می‌شود تا تغییرات آتی که به سبب توسعه سیستم عاملها به آسانی انجام گردد. به عنوان مثال جالب می‌توان به ویژگی‌های جدید Active Directory مانند فهرست بندی (indexing) که به راحتی پس از طراحی NTFS توانسته با این فایل سیستم توسعه یابد.

NTFS در باطن بصورت درختهای دودویی [Binary Trees] طراحی گشته تا بتواند اطلاعات سیستم فایل را نگهداری نماید; همچنین می‌تواند باعث افزایش سرعت دسترسی و کاهش پراکندگی اطلاعات بروی دیسک شود. یک دفتر ثبت وقایع (file system journal) استفاده می‌شود تا درستی (integrity) خود سیستم فایل (و نه داده‌های موجود مربوط به هر فایل). سیستم‌هایی که از NTFS استفاده می‌کنند با قابلیت اعتماد بالا شناخته می‌شوند، یک ویژگی مهم که طبیعت غیر قابل اطمینان و غیرثبات پذیر مربوط به سیستم‌های NT قدیمی را بهبود می‌بخشد.

جزئیات مربوط به پیاده سازی درونی NTFS پوشیده‌است، به همین دلیل برخی توسعه دهندگان ثالث (third-part vendors) راه بسیار مشکلی را برای پیاده سازی این فایل سیستم توسط روش مهندسی معکوس (Reverse Engineering) پیموده‌اند. در حال حاضر Kernel لینوکس دارای ماجولهایی است که امکان خوانده شدن این فایل سیستم را به کاربران این سیستم عامل می‌دهد. به دلیل پیچیدگیهای ذاتی این فایل سیستم و همچنین هزینه‌های بالای مالی و انسانی که باید برای دستیابی به تمامی ویژگیهای این فایل سیستم از جمله نوشتن صرف شود سرعت پیشرفت این فرایند پایین است (پیاده سازی NTFS روی سیستم عاملهای باز متن و آزاد مانند Linux). به عنوان یک سرهم بندی (workaround: حالتی که ایراد موجود در یک نرم افزار بدون تصحیح آن ایراد برطرف گردد)، پروژه‌ای که با نام Captive NTFS شناخته می‌شود بوجود آمده که این امکان را می‌دهد تا دسترسی NTFS را با تعبیه یک interface با نام ntfs.sys که در اکثر سیستم‌های NTFS موجود می‌باشد (در تمامی ویندوزهای NT) پیاده سازی نمود. به این طریق می‌توان با سرعت پایین خواندن/نوشتن این فایل سیستم را پشتیبانی نمود، تعدادی از افراد حتی از دست دادن داده‌ها را نیز گزارش نموده‌اند.

مایکروسافت ابزاری را برای تبدیل فایل سیستم‌های FAT به NTFS در اختیار کاربران قرارداده که امکانات دیگری را در خود ندارد. برنامهٔ جداسازی فضای حافظه بنام Partition Magic از شرکت Power Quest و یک برنامه بازمتن بنام NTFS Resize Utility نیز می‌توانند این کار را با امکانات بهتری انجام دهند. در ادامه به بررسی ساختار فنی NTFS خواهیم پرداخت و بخشی از کدی را که بتوان از محیط سیستم عامل Dos اطلاعات موجود بر روی پارتیشنی که با استفاده از فایل سیستم NTFS فرمت شده را بخواند و در صورت نیاز فایل‌ها و پوشه‌های جدیدی به آن اضافه کند خواهیم پرداخت .

- ویندوز  2000 :

ویندوز 2000 سیستم‌عاملی برای کامپیوترهای شخصی (PC) است که توسط شرکت مایکروسافت تولید شده‌است. این سیستم‌عامل گرافیکی در سال 2000 معرفی گردید و برای ایستگاه‌های کاری و سرور‌های شبکه به کار می‌رود.

در ژوئن سال ۲۰۰۰، شرکت مایکروسافت ایجاد چهارچوب نرم افزاری دات‌نت، به همراه یک زبان برنامه نویسی جدید به نام سی شارپ را اعلام کرد. چارچوب دات‌نت یک مجموعهٔ وسیع از امکانات برنامه‌نویسی است. زبانهای سی‌شارپ (#C) و ویژوال بیسیک دات‌نت (وی‌بی دات‌نت) همگی از چارچوب دات‌نت استفاده می‌کنند.

- ویندوز XP :

Windows XP یکی از سیستم عامل‌هایی است که اسم رمز «ویسلر» (Whistler) را بر خود داشت، چرا که در طول توسعه ویندوز ایکس‌پی بسیاری از کارکنان مایکروسافت در تفریحگاه ویسلر کانادا مشغول اسکی بودند. ویندوز ایکس پی بر روی هسته ویندوز ان‌تی و ۲۰۰۰ پایه‌گذاری شد و جانشین دو ویندوز ۲۰۰۰ و ام‌یی گردید.

شرکت مایکروسافت ویندورز اکس‌پی را به منظور به‌روزکردن رابط کاربر (شکل ظاهری برنامه)، افزودن ویژگی‌های تازه، یکدست‌کردن «مبنای کد» بین اعضای مختلف خانواده مایکروسافت ویندوز و فراهم آوردن یک پلتفرم باثبات‌تر، پایه‌گذاری و در سال ۲۰۰۱ روانه بازار کرد.

این نسخه از ویندوز در سال ۲۰۰۱ توسط مایکروسافت عرضه شد و تا پایان سال ۲۰۰۶ انتشار یافت. البته تا چند سال بعد از توزیع نسخه این ویرایش Service Pack I و Service Pack II این محصول هم اضافه شد.اضافه شود که شرکت ماکروسافت service pack III را تولید کرده و برخی از کارایی های ویندوز vista را به ان اضافه کرده است. این ویندوز در دو نسخهٔ خانگی (home edition) و پیشرفته (professional) در بازار عرضه می‌شود.

ویندوز XP یکی از محبوب ترین سیستم های عامل کامپیوتر در جهان به شمار می رود که گفته می شود بیش از چهارصد میلیون نسخه از آن در حال استفاده است.با این حال مایکروسافت اعلام کرده دیگر به شرکت های عمده سازنده کامپیوتر نظیر دل، اچ پی و توشیبا مجوز نصب سیستم عامل قبلی را بر روی کامپیوترهای تولیدی نخواهد داد، و از ژانویه ۲۰۰۸ ویندوز اکس پی بر روی کامپیوترهای جدید عرضه نخواهد شد. ویندوز اکس‌پی در ابتدا در دو نسخه خانگی و حرفه‌ای عرضه شده‌بود. ویندوز اکس‌پی از چندین زبان مختلف پشتیبانی می‌کند.

- ویندوز ویستا^:

ویندوز ویستا سیستم عاملی است که بر روی کامپیوترهای شخصی، رومیزی، Laptop و tablet PCهای خانگی و تجاری و مراکز رسانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. قبل از پرده‌برداریِ این سیستم عامل در ۲۲ ژوئن ۲۰۰۵، ویندوز ویستا با کدنام لانگهورن شناخته شده‌بود. توسعه آن در ۸ نوامبر ۲۰۰۶ به اتمام رسید. این سیستم برای برای تولیدکنندگان نرم‌افزار و سخت‌افزار کامپیوتر و طرف‌های تجاری سه ماه زودتر از آن عرضه گردید. در ۳۰ ژانویه ۲۰۰۷ این سیستم عامل برای خرید و دانلود از وب‌گاه مایکروسافت برای عرضهٔ عمومی منتشر شد. انتشار ویندوز ویستا ۵ سال بعد از انتشار سلف خود، ویندوز اکس‌پی صورت گرفت که فاصلهٔ زمانی نسبتاً طولانی بین عرضهٔ این دو سیستم عامل از شرکت مایکروسافت بود.

ویندوز ویستا مشتمل بر صدها قابلیت جدید و بازپردازش شده می‌باشد که اغلب این قابلیت‌ها شامل بروزرسانی ظاهر گرافیکی کاربر (GUI) و استایل‌های بصری است که با نام Windows Aero شناخته می‌شود. قابلیت جستجوی بهبود یافته ، ابزار های ایجاد رسانه ها جدید مانند Windows DVD Maker ، و بازطراحی کامل قابلیت های شبکه ، صوت ، چاپ و زیر سیستم های تصویری ، از سایر قابلیت های آن می باشند . مضافا هدف ویستا افزایش سطح ارتباط بین دستگاهها در شبکه های خانگی بر اساس تکنولوژی Peer-to-Peer که منجر به تسهیل به اشتراک گذاردن داده های بین کامپیوتر ها و قطعات (Devices) می شود . ویندوز ویستا دربردارنده .net Framework نسخه 3.0 است که هدف آن تسهیل عمل توسعه برای نوشتن برنامه های کاربردی در مقایسه با API های سنتی ویندوز می باشد . هدف اولیه مایکروسافت از ویندوز ویستا ، ارتقا سطح امنیت در سیستم عامل ویندوز بوده است . یکی از انتقاد های کلی که بر ویندوز اکس‌پی و اسلاف آن وارد بود ، آسیب پذیری امنیت در مقابل Malware ها ، ویروس‌ها‌ و جریان‌های بافر بوده است. با اتکا بر این امر ، بیل گیتس مدیر مایکروسافت در اوایل سال ۲۰۰۲ بر ایجاد امنیت در تمام جهات نرم افزار های توسعه داده شده در آن شرکت تأکید کرد. مایکروسافت امنیت ویندوز اکس‌پی و ۲۰۰۳ را تا هنگام اتمام کار بر روی ویستا در اولویت قرار داد.

- ویندوز سرور 2008 :

ویندوز سرور ۲۰۰۸(به انگلیسی: Windows Server 2008) یک سیستم عامل از خانواده مایکروسافت ویندوز و از گروه ویندوز سرور تولید شده از شرکت مایکروسافت و برای سرور است.

- ویندوز 7  یا رویای معاشرت با نرم افزارهایم:

در اوسط خرداد 1387  بدون هرگونه اعلام قبلی و پس از حضور بیل گیتس و استیو بالمر در همایش D6 به حاضرین این مژده داده شد که برای آنان یک نسخه آزمایشی از ویندوز 7 به نمایش گذاشته می شود.

از نکات برجسته نسخه آزمایشی ویندوز 7 می توان به  Multi touch Interface آن اشاره کرد که در حقیقت بصورت درونی در سیستم عامل پشتیبانی از صفحه نمایش لمسی افزوده شده است. نمونه ی چنین فناوری پیش از این در رایانه های Surface دیده شده بود که کاربران با استفاده از دستان خود می توانستند تصاویر را از روی یک صفحه نمایش جابجا، بزرگ و کوچک و یا بچرخانند.

بطور مثال، بخشی از فناوری Multi touch Interface در نرم افزار Windows 1.0 Paint بکار خواهد رفت و بدین ترتیب شما با لمس یک صفحه نمایش تصاویر دلخواه را ترسیم خواهید کرد. و یا در نرم افزار Piano موجود در ویندوز شما با دستان خود می توانید به نواختن موسیقی بپردازید. از دیگر قابلیت های ویندوز 7 می توان به Task bar آن اشاره داست که آن نیز توسط فناوری لمسی کار خواهد کرد.

در این همایش بیل گیتس بصورت کاملاً اجمالی توضیحاتی پیرامون وضعیت مدیریت فایل ها، امنیت، درایورهای قابل پشتیبانی و دیگر امکانات این ویندوز ارائه کرد. او در این زمینه چنین می گوید: "نشان دادن اطلاعات بیشتر با توجه به وقت بسیار اندکی که در اختیار ما بود یعنی 5 دقیقه امکان پذیر نبود ... امنیت و سرعت نکات دیگری است که بر روی آنها کار شده است."

به گفته ی استیو بالمر از مدیران ارشد کمپانی مایکروسافت، نسخه نهایی ویندوز 7 در سال 2009 میلادی روانه بازار می شود.

طبق اعلام مایکروسافت، برنامه معرفی ویندوز 7 در همایش PDC 08 به ترتیب زیخواهد بود:

ویندوز 7: پیشرفت های گرافیکی (Graphics Advances)
ویندوز 7: بهینه سازی در مصرف انرژی و عمر مفید باطری (Optimizing for Energy Efficiency and Battery Life)
ویندوز 7: محاسبات لمسی (Touch Computing)
ویندوز 7: سرویس های وب در کدهای اصلی (Web Services in Native Code)

سایت وین بتا نیز سعی خواهد کرد تا علاوه بر پوشش اخبار Tech-Ed 08 مطالب تکمیلی را پیرامون PDC 08 که در اواخر سال جاری میلادی برگزار می شود، جمع آوری و در اختیار شما قرار دهد.

در حالیکه تنها جزئیات معدودی از ویژگی های نسخه آینده سیستم عامل ویندوز فاش شده است می توان مطمئن بود که Windows 7 در دو نگارش متفاوت 32 بیتی و 64 بیتی ارائه شود.

قابل ذکر است که نسخه آتی سیستم عامل ویندوز پیش از این با اسم رمز پروژه ای Vienna و Blackcomb معرفی شده بود که اخیرا مایکروسافت با تغییر آن به Windows 7 اظهار کرده است که مشخصات بیشتر پیرامون نامگذاری نهایی این سیستم عامل هم‌زمان با عرضه نسخه تجاری آن به شرکت ها اعلام خواهد شد.

- دو سیستم عامل ایرانی:

گرچه قصد معرفی سیستم های عامل مایکروسافت رو داشتم ولی نباید ایرانی بودن یادمون بره به خاطر همین موضوع در قسمت پایانی مقاله ای که جمع آوری کردم تصمیم به معرفی دو سیستم عامل ایرانی می پردازم.

- لینوکس شریف:

لینوکس شریف نام توزیعی دو زبانه (فارسی/انگلیسی) از لینوکس است که بر پایهٔ گنو/لینوکس بنا شده‌است. این توزیع که در شرکت فارسی‌وب شریف با توجه به نیازهای بومی کاربران ایرانی و فارسی‌زبان تهیه شده است پس از طی مراحل آزمون نسخه‌های آزمایشی، در ۷ خرداد ۱۳۸۵ به طور رسمی در دانشگاه صنعتی شریف معرفی شد.

- سیستم عامل سام :

""" سام """ از سه حرف اول " سامان افزار ملي " گرفته شده و از سويي نام پدر بزرگ رستم پهلوان ايراني است و اين نام مي تواند نماد قد برافراشتن اين نرم افزار در برابر نرم افزار هاي خارجي باشد.سام پسر نريمان و پدر زال و پدر بزرگ رستم مي باشد. او از تبار گرشاسب پهلوان اسطوره‌اي ايران است(شاهنامه). - - اين طرح با ايده و طرح مسعود ميرعدلي و همکاري گروهي از برنامه نويس هاي ايراني شروع شد .... - - تاريچه : - طراحي اين سيستم عامل در سال 1380 هجري شمسي توسط يک گروه کوچک از برنامه نويسان ايراني با مديريت مسعود ميرعدلي شروع شد که در آغاز طرح هدف ايجاد سيستم عامل کوچکي بود که تمام مولفه هاي زبان فارسي را دارا باشد و به صورت رايگان و متن باز (open source)در دسترس فارسي زبان هاي دنيا قرار بگيرد ، در مسير پيشرفت اين طرح بعد از گذشت زمان کمي نسخه ابتدايي سيستم عامل آماده شد که فقط از يک راه انداز ( boot loader) و محيط ديداري ابتدايي و چند برنامه سيستمي تشکيل شده بود و به صورت زنده از روي CD اجرا ميشد . - در تاريخ 15 شهريور 1381 يکي از اعضاي گروه موضوع گسترش سيستم و ايجاد بستري براي ايجاد نرم افزارهاي ويندوز را در اين سيستم عامل مورد بحث قرار داد که با موافقت گروه مواجه شد و مسير طرح تا حدي تغيير کرد . - در تاريخ 5 آذر 1383 طرح داراي رابط کاربري شبيه به ويندوزهاي مايکرو سافت بود و تا حدي زيادي قدرت اجراي نرم افزارهاي ويندوز را داشت ،و به دليل شباهت بسيار به ويندوز توسط گروه فادوز ( فارسي ويندوز ) ناميده شد . - در تاريخ 15 خرداد 1384 با توجه به توسعه لينوکس در ايران به عنوان سيستم عامل ملي و پيش بيني اينکه در آينده کابران ايراني به سوي لينوکس هدايت ميشوند ، طرح گرايش بيشتري به محيط لينوکس پيدا کرد ه و در نتيجه قابليت اجراي نرم افزارهاي لينوکس نيز به آن اضافه شد . همچنين در اين مدت تحقيقات گروه در زمينه سيستم عامل اپل مکينتاش اجراي برخي نرم افزارهاي سيستم عامل اپل را توسط شبيه - ساز در محيط سيستم عامل ممکن کرد . - در تاريخ شانزدهم شهريور 1385 پيشنهادي که توسط محمد رنجبر ( بازديد کننده وب سايت گروه ) به گروه داده شده بود تاييد شد . متن پيشنهاد به شرح زير است : - - 1- اگر مي شود " سيستم عامل " را به سامان افزار و " سيستم عامل ملي " را به "سامان افزار ملي " ترجمه کنيد. - - 2- نام پيشنهادي من براي سامان افزار ملي """ سام """ مي باشد که از سه حرف اول " سامان افزار ملي " گرفته شده و از سويي نام پدر - - بزرگ رستم پهلوان ايراني است و اين نام مي تواند نماد قد برافراشتن اين نرم افزار در برابر نرم افزار هاي بيگانه باشد.سام پسر نريمان و پدر - - زال و پدر بزرگ رستم مي باشد. او از تبار گرشاسب پهلوان اسطوره‌اي ايران است. - - از اين تاريخ نام اين سيستم عامل ايراني به سام تغيير کرد . - - (( مشخصات فني )) - - برنامه نويسي : - اين سيستم عامل در نسخه اوليه کاملا توسط زبان اسمبلي نوشته شده بود که با گسترش طرح قسمتهاي زيادي با زبان سي ( ++c/c) - - نوشته شد که باز هم به دليل ايجاد سرعت بالا و حجم کم در بيشتر قسمتها که ممکن بوده از زبان اسمبلي استفاده شده ( در سيستم عامل - - هاي ديگر فقط در قسمت راه انداز و درايور براي سخت افزار از اسمبلي استفاده ميشود که اين به دليل پيچيده بودن و طولاني شدن کار با - - اسمبلي است که اين سختي بخاطر کارآيي بهتر در طراحي سام تحمل شده ) - اين سيستم داراي ابزار و محيط گسترش به زبان هاي اسمبلي , ++c/c , بيسيک , Delphi + Pascal , Java , *.NET , و ... است که در حال - - حاضر مجهز به ابزار هاي اسمبلي و سي است . - - پشتيباني نرم افزاري : - اين سيستم عامل توانايي پشيتيباني و شناسايي و سازگاري با نرم افزارهاي ويندوز ( نسخه 95 , 98 , NT , 2000 , ME , XP , ... ) را دارد و - - پشتيباني از نرم افزارهاي ويندوز ويستا نيز به زودي به اين ليست افضوده ميشود . - اين سيستم عامل توانايي پشيتيباني و شناسايي و سازگاري با نرم افزارهاي لينوکس ( عرضه هاي مخصوص debian , redhat , Suse , - - Mandrake , Fedora ,*.* ,*.rpm ,*.deb ) البته بسته به انتخاب کاربر در هنگام نصب را داراد . - اين سيستم عامل توانايي پشيتيباني و شناسايي نرم افزارهاي سيستم عامل ايکس اپل مکينتاش را دارد . - اين سيستم عامل توانايي پشيتيباني و شناسايي و سازگاري با نرم افزارهاي Java را نيز دارد . - تعدادي نرم افزار نيز همراه با سيستم عامل توضيع ميشود و هنگام نصب سيستم عامل نصب ميشوند که مجموعه اي از ابزارهاي سيستمي - - , چند رسانه اي , کاربردي , امنيتي , شبکه و اينترنت و .... است . - همچنين سيستم امنيتي اين سيستم عامل مستقيما از هسته اجرا ميشود که شامل ويروس کش و زد هک و .... است و خودکار در اينترنت به - - روز ميشود که طرحي جديدي است و دسترسي نفوزگران و ويروسها را به سيستم تا ميزان 100% کاهش داده ( البته هيچ چيز در دنياي رايانه ها قابل پيش بيني نيست و نميتوان گفت اين سيستم هيچ وقت دچار مشکل و ... نميشود , اما با توجه به نوع طراحي مقدار بسيار زيادي امنيت سيستم بالا رفته ) - - پشتيباني سخت افزاري : - اين سيستم عامل قابل اجرا بر روي سيستم هاي مجهز به پردازشگر Intel و AMD سري 32 بيت All versions require the x86 - - architecture 32-bit processor (at least 80386), ميباشد . - اين سيستم عامل قابل اجرا بر روي سيستم هاي مجهز به پردازشگر Intel و AMD سري 64 بيت X86-64 مي باشد . - اين سيستم عامل قابل اجرا بر روي رايانه هاي اپل مکينتاش نمي باشد . - با توجه به استفاده سيستم عامل از مجموعه وسيع از راه اندازهاي سخت افزارهاي توليد شده تا تاريخ انتشار معمولا سخت افزارها به - - صورت خودکار شناسايي و راه اندازي ميشوند . با اين حال امکان نصب درايور سخت افزار مخصوص ويندوز نيز وجود دارد. - - ادامه اين راه .... : - هم اکنون اين طرح نزديک به چشم انداز نهايي است و به زودي نسخه اول سيستم عامل سام براي عرضه عمومي آماده ميشود ....

اولین کامپیوتر رقمی واقعی توسط یک ریا ضیدان انگلیسی به نام چارلز بابیج ( (1871-1792 طراحی شده است با بیج بیشتر عمر و ثروت خود را برای ساختن موتور تحلیلی صرف کرد ولی به علت اینکه فقط از مکانیک محض استفاده کرد به نتیجه دلخواه خود نرسید. موتور تحلیلی وی سیستم عامل نداشت بابیج فهمیده بود که موتور تحلیلی اش به نرم افزار نیاز دارد بنابر این ار خانم جوانی استخدام نمود .
او دختر شاعر مشهور انگلیسی لرد بایرون بود که به عنوان اولین برنامه نویس جهان شناخته شد.

اما برای مقدمه تاریخجه ی سیستم عامل را بر حسب تغییرات آن به 4 نسل تقسیم می کنیم:

- نسل اول ( بین سالهای 55-45 میلادی ) لامپ خلا و تخته های مدار های سوراخ دار :

انداز ه ماشین ها بسیار بزرگ بود و به همراه دهها هزار لامپ خلا داخل اتاق ها را پر می کرد کلیه برنامه به طور مطلق به زبان ماشین نوشته می شد و اغلب به وسیله سیم بندی تخته مدار های سوراخ دار و به منظور کنترل عملیات باید ماشین پایه ای ماشین انجام می شد.
زبانهای برنامه نویسی شناخته نشده بود ( حتی زبان اسمبلی ) و هیچ کس نامی از سیستم عامل نشنیده بود . اکثر برنامه ها مثل تهیه جداول سینوس و کسینوس بود و برنامه نویسی وکارهای سیستم عامل با سیم بندی انجام می شد وبرای هرکار یک مدار سخت افزاری بسته می شد وثابت بود وبعد ازانجام کار آن مدار تبدیل به یک مدار سوخته می شد.

-  نسل دوم (بین سالها ی 65-55 میلادی ) ترانزیستو ر و سیستم های دسته ای :

ظهور ترانزستور در اواسط دهه 1950 یک انقلاب بنیادی بود.این ماشین ها در اتاق های مخصوص کامپیوتر با تهویه مطبوع مستقر می شود و گروهی از اپراتو رها ی حرفهای راهبری آن را بر عهده می گرفتند. برای اجرای یک کار(job) ، یک برنامه نوییس برنامه (به زبان فرترن یا اسمبلی )خود را بر روی کاغذ می نوشت سپس آنر بر روی کارت ها منگنه می کرد و یک دسته کارت را به اتاق کامپیوتر می آورد و به یکی از اپراتورها تحویل میداد. در صورتیکه برنامه به مترجم فرترن نیاز داشت وی دسته کارت مترجم فرترن را نیز از داخل کمد فایل ها بر داشته و در دستگاه کارتخوان قرار می داد.      هنگامی که اپراتورها برای انجام این کار ها در اتاق ماشین را ه می رفتند ، مدت زمان زیادی از وقت کامپیوتر تلف می شد. راه حلی که به طور کلی پذیرفته شد ، سیستم های دسته ای ( Batch system ) بود. ایده این روش این بو د که یک سبد پر از دسته کارتها در اتاق ورودی جمع آوری شود سپس کلیه آنها به وسیله دستگاه کارتخوان یک کامپیوتر کوچک و ارزان قیمت ها IBM 1401 خوانده شده و از طریق یک نوار گردان بر روی نوار مغناطیس ذخیره گردد .این IBM 1401 برای محاسبات مناسب نبودند و از یک ماشین گران قیمت IBM 7094 کامپیوتر ها برای پردازش و محاسبات واقعی استفاده    می شد.

پس از حدود یک ساعت که برای جمع آوری یک دسته از کارها برای نوار صرف می شد ، یک اپراتور نوار را از اتاق کامپیوتر می آورد و یکی از اپراتور ها تحویل می داد.
در صورتیکه برنامه به مترجم فرترن نیاز داشت . وی دسته کارت مترجم فرترن رانیز از داخل کمد فایل ها برداشته و در دستگاه کارتخوان قرار می داد . هنگامیکه اپراتور ها برای انجام این کارها در اتاق ماشین راه می رفتند ، مدت زمان زیادی از وقت کامپیوتر تلف می شد.
راه حلی که به طور کلی پذیرفته شد ، سیستم های دسته ای  بود. ایده این روش این بود که یک سبد پر از دسته کارتها در اتاق ورودی جمع آوری شود ، سپس کلیه آنها به وسیله دستگاه کارتخوان یک کامپیوتر کوچک و ارزان قیمت IBM 1401
خوانده شده و از طریق یک نوار گردان بر روی نوار مغناطیسی ذخیره گردد. این کامپیوتر ها برای محاسبات مناسب نبودند و از یک ماشین گران قیمت (7094) برای پردازش و محاسبات واقعی استفاده می شود.
حدود یک ساعت طول مکیشد که یک دسته از کارها بر روی نوار ضبط شود پس از یک ساعت یک اپراتور نوار را از اتاق برداشته و به اتاق ماشین منتقل می کرد و درآنجا در یک نوار گردان قرار می داد. سپس یک برنامه مخصوص (سیستم عامل) را بار می کرد تا اولین کار از روی نوار بخواند و اجرا نماید.
خروجی به جای چاپگر بر روی یک نوار دیگر نوشته می شد. پس از اتمام هر کار ، سیستم عامل به صورت خودکار ، کار بعدی را از نوار می خواند و شروع به اجرای آن می کرد . وقتی که تمامی دسته کار ها اجرا می شد ، اپراتور نوار های ورودی و خروجی را بر می داشت ، نوار ورودی را با دسته بعدی جایگزین کرده ، نوار خروجی را به ماشین 1401 منتقل میکرد تا عملیات چاپ به صورت OFF Line (به کامپیوتر اصلی متصل نیست ) انجام شو د.
سیستم عامل در این گونه کامپیوتر ها بسیار ساده بود . کار اصلی آن ، انتقال از یک کار به کار دیگر بود. سیستم عامل همیشه در حافظه قرار داشت.

ویژگی های سیستم عامل دسته ای :

 1- کاربر با کار ی که در حال اجرا بود تعاملی نداشت.

 2- درچنین محیطی CPU اغلب بیکار است چون سرعت دستگاه های I/O مکانیکی کمتر از سرعت دستگاه های الکترونیکی مثل CPU است. مثلا CPU در یک ثانیه هزاران دستورالعمل انجام می دهد. در حالکه دستگاه کارت خوان سریع در یک دقیق 1200 کارت را می خواند.در نتیجه تفاوت سرعت بین CPU و دستگاه های I/O بسیار زیاد است.
 3- تخصیص CPU در چند برنامه ای انحصاری (Non Preemptive ) است .

استفاده از فناوی دیسک ، موجب افزایش سرعت دستگاه های I/o شده است . به جای اینکه کارت ها از طریق کارت خوان به حافظه خوانده شوند . سپس کاربر پردازش شود کارت ها مستقیماً به دیسک خوانده میشوند .{سیلبر شاتس }

Job چیست؟
مجوعه ای از:

 1- برنامه (program  )

2- داده ورودی (input data )

 3- دستوارت سیستم عامل (O.S Command )

JCL( Job Control Language ) یک زبان کنترل است.

ساختار یک کار نوعی در FSM

1. این ساختار بایک کارت $JOB شروع می شود. که مشخص کننده حداکثر زمان اجرا به دقیقه ، شماره حساب برای حسابداری هزینه ها و نام برنامه نویس می باشد.
$JOB , 10, 6610802, MARVIN TANENBAUM

2. سپس یک کارت$FORTRAN قرار دارد که به سیستم عامل اعلام می کند که مترجم فرترن را از روی نوار سیستم بار نماید.

 
3. سپس کارتهای برنامه ای که باید ترجمه شود قرار دارد و کارت$LOAD به دنبال آن قرار گرفته است.این کارت سیستم عامل را ودار میکند که برنامه OBJECT (مستقیماً ترجمه شده ) را بار نماید.

4.  سپس نوبت به کارت $RUN می رسد که به سیستم عامل می گوید اجرای برنامه ها را به همراه داده هایش که در کارتهای بعدی قرار دارد، آغاز نماید.
5. در انتها کارت $End قرار گرفته است که نشان دهنده پایان کار است.

کامپیوتر های بزرگ نسل دوم بیشتر برای محاسبت مهندسی و علمی بکار می رفت. برنامه آنها بیشتر به زبان فرترن و اسمبلی نوشته می شد و معمولا سیستم عامل   FSM (( Fortran System Monitor و IBSYS (سیستم عامل IBM برای 7094) استفاده می شد.

- نسل سوم (بین سالهای 85- 65میلادی ) : این نسل با امکانات جدیدی به بازار آمد درکامپیوتر ازIc استفاده می شد .                                                                  درهمین موقع بحث Time sharing , Multi programming مطرح شد.

IBM سری 360 اولین خط تولید کامپیوتر های بزرگ بود که از مدارات مجتمع با مقیاس کوچک استفاده کرد بنابراین نسبت به کامپیوتر های نسل دوم که از ترانزیستور ها ی جداگانه ساخته می شود نسبت به کارایی از هزینه بالاتری برخوردار بود.
IBM یک سیستم عامل عظیم الجثه و بسیار پیچیده بود که این سیستم عامل از میلیون ها خط اسمبلی که توسط هزاران برنامه نویس نوشته شده است.
سیستم عامل OS/360 چندین تکنیک کلیدی جدید که در سیستم عامل های نسل دوم وجود نداشت.

متداول نمود. شاید مهمترین این تکنیک ها ، چند برنامگی ( Multi Programming ) بود.
در محاسبات علمی سنگین تنگنای محاسباتی CPU_BOUND (Multi Limited) ،
I/O به ندرت به کار می رود.
اما در پردازش داده های تجارتی ، زمان انتظار I/O اغلب 80 تا 90 درصد کل زمان را به خود اختصاص می دهد. و CPU بیشتر بیکار است. برای حل مشکل ، حافظه را به چند تکه تقسیم بندی نماییم.

اگر چه سیستم های نسل سوم برای محاسبات علمی بزرگ و پردازش داده های تجازی مناسب بود ، ولی هنوز سیستم های دسته ای بودند.

ویژگی سیستم عامل نسل سوم :
1- بلا فاصله پس از ورود کارها به اتاق کامپیوتر ، می توانند کارتها را خوانده و به دیسک منتقل نمایند.
2- بنابراین هرگاه یک کار ، در حال اجرا به پایان می رسد ، سیستم عامل می تواند یک کار جدید را از روی دیسک برداشته و در یک بخش خالی شده از حافظه بار نماید و سپس آنرا ، به اجرا در آورد. این تکنیک که Spooling نامیده می شود.
3- برای خروجی نیز ، به کار گرفته شده با SPOOLING دیگر نیازی به 1401
و نوار گردان های اضافی و حمل نوارها نبود.

- نسل چهارم pc ها : وقتی pcها بوجود آمدند مدتی بعد بحث شبکه ها مطرح شد.  سیستم عامل تغییر کرد ویک پردازنده به چندین پردازنده تبدیل شد. پس سیستم عامل  بایدتوانایی Multi process ( چندین پردازشگر ) یا parallel process            ( پردازشهای موازی ) راداشته باشد.
برای درک اینکه سیستم عامل  چه کار می کند وچه هستند چگونگی توسعه وتکامل آنها رادر 40 سال گذشته بررسی می کنیم سیستم عامل ومعماری کامپیوتر اثر وسیعی بر یکدیگر داشته اند به منظور سهولت کار با سخت افزار سیستم های عامل توسعه

یافته اند دراثنایی که سیستم های عامل طراحی شده وبه کار می رفتند واضح می باشد که تغییرات درطراحی سخت افزار می تواند انها راساده تر سازد و حاصل تا ثیرات دنیای نرم افزار بر دنیای سخت افزار روشن شود.

بعد از دسته بندی کامپیوترها نوبت به تاریخچه ی سیستم های عامل های امروزی و ورود شرکت های نرم افزاری که بعد از به روی کار آمدن کامپیوتر های نسل چهارم تشکیل شدند به علت جلوگیری از ازدیاد مطلب و همچنین وقت کم من برای جمع آوری مطالب از این پس به شرح تاریخچه و خلاصه ای از مشخصات سیستم عامل های ارایه شده توسط بزرگترین شرکت نرم افزاری یعنی مایکروسافت می پردازم.

معرفی Microsoft

شرکت مایکروسافت یک شرکت آمریکایی چند ملیتی با ۸۹۰۰۰ کارمند در ۱۰۵ کشور دنیا است که در زمینه فناوری‌های رایانه‌ای فعالیت می‌کند. درآمد سالیانهٔ این شرکت در سال ۲۰۰۷ میلادی ۵۱٫۱۲ میلیارد دلار بود. مایکروسافت در زمینهٔ طراحی، توسعه، ساخت، صدور مجوز، پشتیبانی و ارائهٔ خدمات نرم افزاری برای وسایل کامپیوتری فعال است.  دفتر مرکزی مایکروسافت در ردموند، واشنگتن در ایالات متحده آمریکا قرار دارد.

پرفروش‌ترین محصولات مایکروسافت سیستم عامل ویندوز و نرم افزار مایکروسافت آفیس هستند. در راستای شعار اصلی شرکت یعنی «یک کامپیوتر روی هر میز و در هر خانه، که نرم‌افزارهای مایکروسافت را اجرا کند»^.  این دو محصول با سهمی حدود ۹۰٪ در سال ۲۰۰۳ برای مایکروسافت آفیس و در سال ۲۰۰۶ برای ویندوز جایگاه مهمی در بازار فروش محصولات کامپیوترهای شخصی و کامپیوترهای رومیزی پیدا کردند. مایکروسافت که در ابتدا کار خود را با ساخت و فروش مفسر بیسیک (Basic interpreters) برای «Altair ۸۸۰۰» شروع کرد. در اواسط دههٔ ۸۰ میلادی با طراحی «MS-DOS» بر بازار سیستم عامل کامپیوترهای خانگی مسلط شد. شرکت سهام خود را وارد بورس کرد و پس از آن با افزایش ارزش سهام آن چهار نفر را میلیاردر و حدود ۱۲۰۰۰ نفر از کارکنان مایکروسافت را میلیونر کرد.

مایکروسافت امروز حدود ۷۵۰٬۰۰۰ متر مربع است و بیش از ۳۰٬۰۰۰ کارمند دارد. مایکروسافت همواره هدف نقدهای مختلفی از جمله انحصارطلبی بوده که موجب ایجاد دادگاه‌های قضایی بسیاری برای مایکروسافت به علت تجاوز از قوانین انحصار، در وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا و کمیسیون اروپا شد.

مایکروسافت علاوه بر بازار سیستم عامل و نرم‌افزار اداری در زمینه‌های دیگر هم فعالیت می‌کند مانند: شبکه تلویزیونی ام‌اس‌ان‌بی‌سی «MSNBC»، سایت اینترنتی «MSN» و دانشنامه چندرسانه‌ای انکارتا. مایکروسافت همچنین در زمینه ساخت سخت افزار رایانه با ساخت محصولاتی مانند موشواره و نیز سرگرمی‌های خانگی از جمله ایکس‌باکس، ایکس‌باکس ۳۶۰، زیون، و «MSN TV» فعالیت دارد. مایکروسافت از گذشته تاکنون با استفاده از روش‌های مختلف مانند گروه خبری «Usenet» و وب، پشتیبانی از نرم افزارهای خود را همواره ادامه داده‌است و جایزهٔ «Microsoft MVP» را به داوطلبینی که در کمک به مشتریان شرکت مفید بوده باشند، اهدا می‌کند.

تاریخچه Microsoft

تأسیس مایکروسافت (۱۹۷۵-۱۹۸۵)

تصویر کارمندان مایکروسافت در سال ۱۹۷۸ از راست به چپ:
بالا: جیم لین، باب والاس، استیو وود
وسط: گوردون لتوین، مارک مکدونالد، باب گرینبرگ، باب او-ریر
پایین: پل آلن، مارلا وود، اندرآ لوئیز، بیل گیتس

بیل گیتس بعد از مطالعه شماره اول ژانویه ۱۹۷۵ مجلهٔ پاپیولار الکترونیکز (Popular Electronics) که حاوی اطلاعاتی در مورد ریزرایانه التیر ۸۸۰۰ (Altair 8800) بود، (التیر ۸۸۰۰ اولین ریزرایانه‌ای بود که وارد عرصه رقابت رایانه‌ای شد.) با «MITS» که سازنده آن بود تماس گرفت و آنان را از ساخت نرم‌افزار برنامه‌نویسی برای «Altair ۸۸۰۰» که نام آن را بیسیک گذاشته بودند، مطلع ساخت. بیل گیتس تا آن زمان نه یک سیستم «Altair» و نه حتی یک مترجم ساده داشت، با این حال در طول هشت هفته قبل از اجرای اولیه نرم‌افزار او و آلن یک برنامهٔ مفسر نوشتند. مترجم در اجرای آزمایشی کار کرد و «MITS» پذیرفت تا بیسیک را بخرد و «Altair BASIC» را روانهٔ بازار کند.

گیتس دانشگاه هاروارد را رها کرد و به آلبوکرکی در نیومکزیکو یعنی جایی که «MITS» قرار داشت رفت و مایکروسافت را در آنجا تأسیس کرد. «مایکرو-سافت» (Micro-soft) در ۲۶ نوامبر ۱۹۷۶ به عنوان علامت تجاری ثبت شد. ولی نام «مایکروسافت» (Microsoft) بدون خط تیره اولین بار توسط بیل گیتس در نامه‌ای كه در ۲۹ نوامبر ۱۹۷۵ به پل آلن نوشت، به كار برده شد. اولین دفتر بین‌المللی مایکروسافت در اولین روز نوامبر ۱۹۷۸ در ژاپن با نام «ASCII Microsoft» (با نام فعلی «Microsoft Japan») تأسیس شد.

در ۱ ژانویه ۱۹۷۹ شرکت از آلبوکرکی به مکان جدیدش در بلویو در واشنگتن منتقل شد.  استیو بالمر در سال ۱۹۸۰ به شرکت پیوست و بعداً با مدیرعاملی بیل گیتس هم موافقت کرد.

مایکروسافت اولین سیستم عامل خود را در ۱۹۸۰ به بازار عرضه كرد. این سیستم عامل که نسخهٔ تغییر یافته‌ای از یونیكس بود با كسب اجازه از شرکت «ای تی اند تی» (AT&T) با عنوان زینیكس (Xenix) به بازار فرستاده شد. زینیكس خیلی فراگیر نبود و در ابتدا فقط توسط نرم‌افزارسازها مورد استفاده قرار می‌گرفت.^[۲۲][۲۳] مایكروسافت ورد با عنوان اصلی «مالتی-تول ورد» (Multi-Tool Word) به خاطر رواج ایدهٔ «هر چه می‌بینی، همان را می‌گیری» معروف شد. ورد همچنین اولین برنامه‌ای بود که قابلیت‌هایی همچون نمایش متن‌های بولد را داشت. اولین بار كپی‌های مجانی نسخه نمایشی مایكروسافت ورد به همراه شماره نوامبر ۱۹۸۳ مجله پی‌سی ورلد توزیع شد و با این کار مایکروسافت ورد اولین برنامه‌ای شد که بر روی دیسک همراه یک مجله پخش شد.^[۲۴] اگر چه «زی نیکس» هیچگاه مستقیماً به فروش عمومی نرسید با این حال اجازه فروش آن به تعداد زیادی از سازندگان تجهیزات اصلی (OEM) داده شد. در میانهٔ دههٔ ۸۰ میلادی مایکروسافت به طور کامل از تجارت یونیکس خارج شد.

اما موفقیت اصلی مایکروسافت، با سیستم عامل داس (Dos: Disk Operating System) اتفاق افتاد، بعد از مذاکرات بی‌حاصل با «Digital Research»، آی‌بی‌ام قراردادی با مایكروسافت بست تا نسخهٔ جدیدی از سیستم عامل «سی‌پی‌ام» (CP/M) را برای رایانه‌های شخصی آی‌بی‌ام تهیه كند.

مایكروسافت برای این كار یک سیستم عامل مشابه سیستم عامل سی‌پی‌ام با نام        «۸۶-DOS» را از شرکت «سیاتل کامپیوتر پروداکتز» و «تیم پترسن» با قیمتی کمتر از ۵۰ هزار دلار خرید. آی‌بی‌ام هم نام آن را به «پی‌سی-‌داس» (PC-DOS) تغییر داد. به خاطر قوانین كپی‌رایتی که متوجه «سی‌پی‌ام» بود، آی‌بی‌ام «سی‌پی‌ام» را با قیمت ۲۵۰ دلار در کنار «پی‌سی-‌داس» که ۴۰ دلار قیمت داشت به بازار عرضه کرد و سرانجام «پی‌سی-‌داس» به خاطر قیمت کمترش به استاندارد تبدیل شد.^[۲۵][۲۶] حوالی سال‌های ۱۹۸۳ مایکروسافت با همکاری چند شرکت دیگر کامپیوتری خانگی با نام «MSX» را به بازار عرضه کرد که نسخهٔ داس مخصوص مایکروسافت، با نام «MSX-DOS» را اجرا می‌کرد که در ژاپن، اروپا و آمریکای جنوبی بسیار پرطرفدار شد.^[۲۷][۲۸] چندی بعد پس از این که شرکت «Columbia Data Products» با موفقیت بایوس آی‌بی‌ام را شبیه‌سازی کرد، بازار شاهد افزایش چشمگیر کامپیوترهای شخصی مشابه آی‌بی‌ام از طرف شرکت‌هایی همچون «Eagle Computer» و «کامپک» (compaq) بود.^{[۲۹][۳۰][۳۱][۳۲]} معامله مایکروسافت با آی‌بی‌ام به آن اجازه می‌داد که امکان توزیع و فروش نسخهٔ «داس» مخصوص خود یعنی «MS-DOS» را داشته باشد، به همین دلیل مایکروسافت با فروش سیستم عامل خود در بازار داغ سیستم عامل برای رایانه‌های مشابه آی‌بی‌ام از یک شرکت کوچک به یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های نرم‌افزاری در صنعت رایانه‌های خانگی تبدیل شد.

با عرضه موشواره‌ی مایکروسافت در دوم می ۱۹۸۳ مایکروسافت تولیدات خود را توسعه بخشید. ادامهٔ این توسعه با ایجاد قسمتی برای نشر کتاب به نام «مایکروسافت پرس» در یازدهم ژوئیهٔ همان سال همراه بود.

- پیدایش windows :

زمانی که شركت «كامپک»، بایوس آی‌بی‌ام را گرفت. به دنبال این اتفاق، مایكروسافت بر آن شد كه جایگاه آی‌بی‌ام را در بازار سیستم عامل بگیرد. آن‌ها سیستم عامل «ام‌اس‌-داس» را طراحی كردند كه در پی‌سی‌های غیر آی‌بی‌ام قابل استفاده بود. نسخه ابتدایی ویندوز در نوامبر ۱۹۸۵ به بازار آمد كه در واقع، همان نسخه گرافیكی «ام‌اس-‌داس» بود. دو سال بعد مایكروسافت اعلام كرد كه نسخهٔ آخر ویندوز یعنی ویندوز ۳ را در سال‌های نخست دهه۹۰ به بازار خواهد فرستاد. مایکروسافت در می ۱۹۹۱ رسماً اعلام كرد كه شراكت بر سر اواس‌تو به پایان رسیده و مایكروسافت از این به بعد، همه تلاش خود را صرف ویندوز خواهد كرد. هم‌زمان با این تحولات، مایكروسافت یكی دیگر از محصولات خود یعنی مایكروسافت آفیس را ارائه نمود. مایكروسافت آفیس به همراه مایكروسافت ورد و مایكروسافت بوك شلف كه یك مجموعه مرجع بود، محتویات نخستین دیسك شركت مایكروسافت را تشكیل می‌دادند. ویندوز ۱/۳ در نوامبر ۱۹۹۲ به بازار عرضه شد كه در عرض دو ماه، سه میلیون كپی فروخت. یك سال بعد، ویندوز مهم‌ترین سیستم عامل گرافیكی در تمام دنیا بود و مجله ٔفورچون، مایكروسافت را مبتكرترین كمپانی در ایالات متحده در سال ۱۹۹۳ نامید.

در ۱۹۹۴ مایكروسافت انكارتا را به راه انداخت؛ نخستین دانشنامه‌ای كه روی كامپیوتر قابل اجرا بود. مایکروسافت با همکاری دریم وركس در سال ۱۹۹۵ برای تولید سرگرمی‌های چندمنظوره یك شركت جدید تأسیس كردند. پیش از ارائه ویندوز ۹۵، مایكروسافت یك شركت تجارت محور قلمداد می‌شد اما ویندوز ۹۵ موجب شد كه دیگر آن را یك شركت مشتری محور بدانند. در سپتامبر ۱۹۹۵ دولت چین ویندوز را به عنوان سیستم عامل رسمی كشورش انتخاب كرد و از مایكروسافت خواست نسخه چینی ویندوز را برایشان آماده كند. اواسط دهه۹۰ بیل گیتس تصمیم گرفت مایكروسافت را وارد دنیای اینترنت کند و «MSN» به وجود آمد. این یك سرویس آنلاین بود كه قرار بود با آمریکن آنلاین (AOL) رقابت كند. بعد با همكاری ان‌بی‌سی، ایستگاه كابلی خبری «MSNBC» و مجلهٔ آنلاین «Slate» به سردبیری مایكل كینسلی را تأسیس نمود. راه اندازی Web TV كه امکان اتصال تلویزیون به شبكه را فراهم می‌کرد، از دیگر اقدامات مایكروسافت در سال ۱۹۹۶ بود.